Ik weet zelden mijn volledige tekst, behalve de laatste zin

Als startende presentator schreef ik mijn presentatieteksten helemaal uit. Volledig, woord voor woord. En juist toen liet ik een hoop kansen liggen. Niet omdat de tekst slecht was, maar omdat ik aan het voorlezen was in plaats van aan het praten. Mijn aandacht ging naar het papier, niet naar de zaal. En al kan ik na jaren radio en autocue een tekst inmiddels goed brengen: een zaal voelt feiloos dat je je script geroutineerd afdraait, en dan verlies je de aandacht.

Tegenwoordig pak ik het anders aan. Ik schrijf niet meer uit wat ik ga zeggen. Ik bepaal maar één ding: de zin waarmee ik eindig.

Dat klinkt misschien achterstevoren, maar het is het handigste wat ik mezelf heb aangeleerd. Want zodra ik die laatste zin heb, weet ik waar ik naartoe werk. En als je weet waar je uitkomt, kun je onderweg alle kanten op. Loopt een spreker uit? Dan kort ik ergens anders in, mijn eindpunt staat toch vast. Komt er een onverwachte vraag uit de zaal, of zegt iemand iets grappigs? Mooi, dan pak ik dat op en buig ik vanzelf weer terug naar die ene voorbereide slotzin.

En het mooie: de zaal merkt nooit dat er een plan is. Het lijkt alsof ik alles ter plekke verzin, alsof het spontaan ontstaat. De kunst is niet om te laten zien hoe goed je voorbereid bent. De kunst is om voorbereid te zijn en het te laten klinken alsof je dat helemaal niet bent.

Het lijkt een beetje op rijden naar een plek waar je nog nooit bent geweest. Je hoeft niet elke straat te kennen, je moet weten waar je heen gaat. De route vind je onderweg wel. En is er een omleiding, dan rij je er gewoon omheen. Maar wie geen bestemming heeft, blijft eindeloos rondjes rijden. Dat halfslachtige einde heb ik geschrapt. Niet door meer te schrijven, maar door minder te schrijven en beter te weten waar ik uitkom.

Hielke Boersma
Radio DJ SLAM!, presentator, dagvoorzitter

Ik weet zelden mijn volledige tekst, behalve de laatste zin

De week van Hielke Boersma