Wat gebeurt er als jouw telefoonnummer te makkelijk vindbaar is online?

Wanneer je telefoonnummer te makkelijk vindbaar is online, vergroot je de kans op gerichte spam, phishing en in ernstige gevallen sim-swapping, een aanval waarbij iemand je nummer overneemt om bij je accounts te komen. Telefoonnummers belanden op datamakelaarsites via publieke registers, sociale media en apps die contactgegevens doorverkopen. Dit artikel legt uit hoe dat werkt, welke risico’s eraan kleven en wat je concreet kunt doen om je nummer minder vindbaar te maken.

Hoe komt jouw telefoonnummer online terecht?
Je nummer belandt niet op één plek. Het stapelt zich op via meerdere bronnen tegelijk:

• Publieke registers en verkiezingslijsten
• Profielgegevens op sociale media
• Apps die je contactenlijst delen met adverteerders
• Datalekken bij platforms waar je een account hebt

Voor mediaprofessionals komt daar nog iets bij. Je nummer staat vaak op een perspagina, in een interviewcredit of gewoon in de WHOIS-gegevens van een domein dat je ooit hebt geregistreerd. Dat maakt journalisten en presentatoren gemiddeld makkelijker vindbaar dan de gemiddelde beroepsgroep.

Het gekke is: de meeste mensen hebben geen idee dat dit gebeurt. Datamakelaars verzamelen uit bronnen waar je zelf geen controle over had, en ze laten je niet weten dat ze je gegevens hebben. Heb je weleens je eigen nummer gegoogeld naast je naam? De kans is groot dat je schrikt van wat er tevoorschijn komt.

Wat zijn de concrete risico’s?
Een los telefoonnummer is niet zo interessant. Gekoppeld aan je naam en werkgever wordt het dat wel:

• Gerichte spam en vishing: bellers die je naam en functie kennen, klinken ineens een stuk overtuigender
• Sim-swapping: een aanvaller overtuigt je provider om je nummer over te zetten naar een andere simkaart, waarmee sms-verificatie wordt omzeild. De Consumentenbond waarschuwt voor een toename van dit soort oplichting in Nederland, vaak via nepberichten die zich voordoen als KPN of Odido
• Doxxing: het publiceren van persoonlijke gegevens om iemand te intimideren, een risico waar journalisten vaker mee te maken krijgen dan gemiddeld
• Accountovername: je telefoonnummer is bij veel diensten de herstelmethode voor e-mail, bankzaken en social media. Eén zwakke schakel, en de rest valt om.

Het professionele risico voor mediaprofessionals
Waarom lopen mensen in de media meer risico dan gemiddeld? Simpel: hun naam en nummer staan overal gekoppeld aan elkaar. Perspagina’s, uitzendcredits, interviewbylines, LinkedIn: het is allemaal openbaar en doorzoekbaar.

Journalisten die publiekelijk lastiggevallen worden via vindbare persoonsgegevens zijn geen theoretisch scenario. PersVeilig, het initiatief van de NVJ, de politie en het Openbaar Ministerie, bestaat juist omdat bedreiging en intimidatie van journalisten in Nederland een reëel en groeiend probleem is.

Het gaat verder dan bedreiging op straat of social media. Zelfs woonadressen van beveiligde journalisten zijn in het verleden gewoon terug te vinden gebleken in databases van grote datahandelaren. Hoe vindbaar zijn jouw eigen gegevens dan?

Ook communicatieprofessionals lopen risico. Je mobiele nummer staat op elk persbericht en wordt standaard gedeeld met journalisten, en blijft vindbaar lang nadat het bericht is verstuurd.

En het raakt niet alleen je privéleven. Als je nummer wordt gekaapt via sim-swapping, verlies je mogelijk ook toegang tot je werk-e-mail en professionele socialmedia-accounts. Heb je weleens stilgestaan bij hoe zorgvuldig je de identiteit van je bronnen beschermt, terwijl je eigen contactgegevens overal vindbaar staan?

Wat kun je doen om je nummer minder vindbaar te maken?
Begin met een simpele check: zoek je eigen nummer samen met je naam op Google. Zie je resultaten die je niet had verwacht? Dan is het tijd om actie te ondernemen.

• • Vraag verwijdering aan bij losse datamakelaarsites. Dat kan, maar brokers scrapen periodiek opnieuw, dus je gegevens kunnen terugkomen
  • Controleer je privacy-instellingen op LinkedIn en andere platforms, en haal je nummer weg waar het niet strikt nodig is

Overweeg een geautomatiseerde dienst die verwijderingsverzoeken bij meerdere databrokers tegelijk indient en in de gaten houdt of je gegevens terugkeren. Incogni is hier een voorbeeld van en is ook actief in Nederland. Hun uitleg over hoe je je telefoonnummer onvindbaar maakt biedt een goed startpunt.

Het AVG-kader en wat het in de praktijk betekent
Onder de AVG heb je als Nederlandse burger recht op verwijdering van je persoonsgegevens: het zogeheten recht op vergetelheid uit artikel 17. Weigert een datamakelaar mee te werken? Dan kun je een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens, de Nederlandse toezichthouder op dit gebied. Diezelfde toezichthouder onderzoekt al langere tijd de werkwijze van kredietinformatiebureaus die adresgegevens doorverkopen, al is daar nog geen eindoordeel over geveld. Belangrijke kanttekening: dit recht is niet absoluut, en datamakelaars die buiten de EU opereren zijn niet altijd verplicht om aan Nederlandse verwijderingsverzoeken te voldoen. De wet biedt dus een kader, maar geen garantie.

Voor mediaprofessionals is telefoonnummerprivacy geen consumentenkwestie: het is onderdeel van je werkveiligheid. Een nummer dat te makkelijk vindbaar is, is een bewezen ingang voor intimidatie, account-overname en gerichte oplichting. RTL Nieuws liet zien hoe zelfs het woonadres van misdaadjournalist John van den Heuvel via datahandelaren te achterhalen bleek, ondanks zijn beveiliging. De AVG geeft je een instrument, maar effectieve bescherming vraagt zelf actie ondernemen, niet wachten tot er iets misgaat.