Een goede voorbereiding is de helft, maar wel pas de helft

Klinkt als een ratjetoe, maar er zit meer samenhang in dan je zou denken. Of ik nu een zaal aan het dansen krijg, een gast op zijn gemak stel of een congreszaal wakker schud: Het komt steeds neer op hetzelfde. Aanvoelen wat een publiek op dat moment nodig heeft, en daarop durven sturen. De radio leerde me een spanningsboog bouwen. De DJ-booth leerde me een vloer lezen. En het maken van podcasts leerde me luisteren.

Bij al die dingen begint het met een plan. Voor een radioprogramma ligt er vooraf een opzet: Welke muziek ik draai, hoe de overgangen lopen, welke onderwerpen ik aansnij. Op een festival weet ik wie er voor me staan en welke muziek daarbij past. Op een congres weet ik precies wat ik een CEO ga vragen, en wat ik vooral níét vraag. Voorbereiding is heilig. En toch is het hooguit de helft.

Want er leeft een hardnekkig misverstand in mijn vak: dat een goede voorbereiding betekent dat het wel goedkomt. Dat een strak draaiboek garant staat voor een geslaagde middag. Het klinkt logisch, het voelt veilig, en het is ook het enige dat je vooraf in de hand hebt. Maar de tweede helft weegt minstens zo zwaar. En die laat zich niet plannen.

Laatst kreeg ik tijdens mijn radioshow een berichtje van een luisteraar. Hij had net in het stadion de mooiste goal van zijn leven gezien en wilde dat met me delen. Haarfijn, met precies de juiste emotie, vertelde hij het na. Dat staat in geen enkel draaiboek. En tóch is dat het moment waarop een uitzending gaat leven. Net zo goed draai ik de plaat die ik had klaarstaan niet, omdat ik aan de dansvloer zie dat de zaal iets anders nodig heeft. Of stel ik de vraag van mijn kaartje niet, omdat de gast net een haakje voor een andere vraag heeft gegeven.

Dat zijn de momenten waar het echt gebeurt. En geen ervan stond in de voorbereiding. Voorbereiding geeft je juist het recht om los te laten. Wie niet voorbereid is, klampt zich vast aan zijn lijstje en mist alles wat er echt gebeurt. Wie wél voorbereid is, kan dat lijstje loslaten precies op het moment dat het er op aankomt.

Hielke Boersma
Radio DJ SLAM!, presentator, dagvoorzitter