De kracht van toevallige ontmoetings-tv
Met een elektrisch busje de provincie in, aanbellen bij willekeurige deuren en op zoek gaan naar de ziel van de Groninger: het klinkt eenvoudig, maar bleek een gouden greep. Wat tien jaar geleden begon als een experimenteel weekendprogramma, is uitgegroeid tot het populairste programma van RTV Noord. Zelfs over de provinciegrenzen kijkt men naar Expeditie Grunnen. Wat is het geheim achter een decennium lang spontane regionale televisie?
Het begon allemaal in 2016 met een idee van de toenmalige hoofdredacteur van RTV Noord: er moest iets nieuws komen voor het weekend. Een klein team, onder wie programmamaker Léonie Albers, ging rond de tafel zitten om een vers concept uit te denken. “We kwamen op het idee van een rijdende redactie”, aldus Leonie. “Een busje waarmee we de provincie in zouden gaan op zoek naar het weekendgevoel van de Groningers. Ik was betrokken bij de aankoop van de eerste bus. Die stond ergens achterin een garage in Leek, met een lelijke tijger erop geverfd. We hebben hem toen helemaal gewrapt in de kleuren van de omroep en zijn proefopnames gaan maken.”
Vast kwartet
Inmiddels zijn we tien jaar verder en is de iconische oude Volkswagenbus vervangen door een elektrische variant. Het presentatieteam bestaat tegenwoordig uit een vast kwartet: Ronald Niemeijer, Léonie Albers, Joyce Kranenborg en Derk Bosscher. Hoewel tips van kijkers via sociale media een belangrijk kompas vormen, zit de essentie van Expeditie Grunnen in de ontmoetingen die op het moment zelf ontstaan. Geen strak geregisseerde items of vooraf doorgesproken scripts, maar puur improviseren op de stoep.
“Als ik voor mezelf omschrijf wat ik doe, ga ik voor toevallige ontmoetings-tv”, legt Ronald Niemeijer uit, boegbeeld van het programma met inmiddels bijna vierhonderd afleveringen op zijn naam. “Het is een kwestie van heel snel mensen lezen en voelen of er een verhaal in zit. Je komt bij mensen over de vloer die helemaal niet gewend zijn om voor een camera te staan. Dan moet je snel de sfeer goed krijgen. Dat kun je niet echt leren, oprechte interesse in mensen moet een beetje in je zitten.”
“Mensen openen niet
alleen sneller hun deur,
maar ook hun hart”
Dat die aanpak werkt, blijkt uit de bijzondere gesprekken die er spontaan uit voortvloeien. Soms met humor, maar vaker nog snijdt het programma onverwacht diepe en emotionele onderwerpen aan. Ronald herinnert zich een man met een feestpop in de tuin. “Ik stap uit om hem te feliciteren met zijn verjaardag, maar het bleek dat hij op die dag in zijn schuurtje bezig was met zijn eigen doodskist, omdat hij daar zelf de regie over wilde hebben. Dat bedenk je van tevoren niet. Door die spontaniteit open je deuren die anders dicht blijven.”
Léonie vult aan dat de herkenbaarheid en het vertrouwen door de jaren heen alleen maar zijn gegroeid: “Omdat mensen het programma kennen, openen ze niet alleen sneller hun deur, maar ook hun hart. Zo trof ik eens een 22-jarig meisje dat op sterven lag in haar woonkamer, maar ongelooflijk positief in het leven stond. Dat zijn heel waardevolle en bijzondere portretten.”
Buiten de regio
In een medialandschap waarin alles tot in de puntjes gecast en gemonteerd wordt, trekt Expeditie Grunnen bewust de andere kant op. Juist de kleinschaligheid en nabijheid maken het programma tot een hit. Van basisscholen tot bejaardentehuizen: het programma leeft onder alle lagen van de bevolking. En de populariteit stopt niet bij de provinciegrens; ook in Friesland en Drenthe stemmen veel mensen af op de Groningse avonturen.
“Ik was laatst in Friesland via Marktplaats stevig aan het afdingen op een tuinset. Zegt die mevrouw ineens: ‘Oh, ben jij dat van Expeditie Grunnen? Moet jij nog zo afdingen?’ Dan merk je dat onze formule ook buiten de regio aanslaat.” Leonie nuanceert de inventiviteit van de opzet: “Het is natuurlijk niet dat je denkt: goh, wat een lumineus format. De kracht zit ‘m puur in de uitvoering. Het is dichtbij, mensen herkennen hun eigen dorpen en verhalen.”
Ook de streektaal speelt een belangrijke rol in het succes. Presentator Derk Bosscher spreekt uitsluitend Gronings, terwijl Ronald soepel meebeweegt met zijn gesprekspartner. “Als iemand Gronings praat, praat ik Gronings. Krijg ik Nederlands terug, dan schakel ik over. Maar er is maar één omroep op de wereld waar je Gronings kunt spreken, en dat is RTV Noord.”
Geoliede productiemachine
Achter de schermen vraagt de snelle opzet van het weekendprogramma om een strak georganiseerde productiemachine. De draaidagen zijn intensief en de doorlooptijd is extreem kort. Wat ’s ochtends op locatie in de provincie wordt gefilmd, is ‘s avonds om 18.00 uur al te zien op zender. “Die snelle schakeling en montage verdienen een grote pluim, we hebben daar echt de beste mensen voor”, complimenteert Ronald. “Zelfs collega’s van de landelijke omroepen kijken er met bewondering naar.”
Op 10 oktober (10-10) pakte RTV Noord uit met een speciale jubileumuitzending waarin het team terugblikt op tien jaar hoogtepunten én op zoek gaat naar gezichten uit het verleden. Als het aan het team ligt, blijft het busje nog jarenlang door het Groningse landschap kruisen. Ronald is er helder over: “Mensen vragen me wel eens hoe lang het programma nog doorgaat. Zolang er Groningers zijn, bestaat Expeditie Grunnen.”
Bron: BM
Foto: Jordi Zandhuis (Ronald Niemeijer, Léonie Albers, Joyce Kranenborg en Derk Bosscher voor de elektrische VW-bus)
