Scholten Scoort: Mijn hypnotiseur heette Robert
Als jongen had ik twee dromen. Profvoetballer worden, of presentator. Die eerste was vrij snel afgehandeld, dat zag ik zelf ook wel. Maar presentator, dat leek in mijn visioenen best haalbaar.
En ik ging meteen voor het hoogst haalbare. De Champions League van de Aandacht. De plek die maar voor een enkeling was weggelegd, de chosen ones, de elite van de geslaagden, het ticket naar financiële vrijheid. Er was ook niks anders. Er was simpelweg geen ander platform. Televisie was de heilige graal van de aandacht. Zo stond ik achter de schermen bij Prijzenslag, bij All you need is love. En daar zag ik Robert ten Brink werken. Robert was mijn hypnotiseur. Ik projecteerde een magische tovenaar op die man, iemand die iets kon wat niet te leren viel.
Mijn dochter Tess heeft nu een bedrijf dat onder andere creators voor TikTok en YouTube in management heeft, met inmiddels een long form-tak erbij. En via haar zie ik iets wat ik dertig jaar geleden niet had kunnen bevatten.
Niemand vraagt
meer wanneer
het op tv komt
Jonge, talentvolle mensen met ambitie zeggen nee. Gewoon nee tegen een aanbod om een programma te maken voor een streamingplatform of tv-zender. Ze rekenen het door, ze kijken wat het met hun merk doet, en vaak zien ze de waarde er simpelweg niet van in. Geen roeping meer, want geld en vooral aandacht hebben ze al.
Loop maar eens met een cameraploeg over straat. “Wanneer komt dit op YouTube?” roepen ze. Of gewoon: “Waar is dit voor?” Niemand vraagt meer wanneer het op tv komt. De presentator is een beetje archeoloog geworden. Iemand die met een kwastje botten staat af te stoffen van een dier dat er ooit indrukwekkend uitzag.
Daaronder zit de echte verschuiving, die van de macht. Jarenlang bepaalden mannen van middelbare leeftijd, ikzelf ook, als een soort rechters wie er een plek kreeg in het heilige prime time-schema. Die mensen worden langzaam ingewisseld. Er komt nu een jongere generatie, die de taal van de online helden spreekt.
De creator komt het tv-pand binnen als prins of prinses, met een following als bruidsschat, en de bonzen schikken zich naar de wensen. Waar de gunst vroeger van boven kwam, komt hij nu van beneden. En ik snap heel goed dat dat voor veel mensen in dit vak voelt als verlies. Dat de glans eraf is.
Maar ik denk dat de glans nooit op de televisie zelf heeft gezeten. De glans zat op de deur. Op het feit dat er één deur was en dat iemand anders de sleutel had. Zodra iedereen een deur heeft, verdwijnt het tovenaarschap vanzelf. Wat overblijft is het vak, en dat is nog precies zo moeilijk als het altijd was. Alleen kun je er niet meer heilig voor worden verklaard. Robert was trouwens gewoon heel goed. Geen magiër.
Toch is er hoop. Als social media verschuift naar interest media. Als de creators met veel volgers niet alleen maar content plaatsen alsof hun leven één groot oogstfeest is, maar als we die fase voorbij zijn en we ons in grote aantallen aangetrokken voelen tot mensen die iets toevoegen. Tot die tijd volgen we de Roelvinkjes, de Frogertjes, de Meilandjes, de Kroesjes, de Augurkenkoninkjes, de Jolinkjes.
Matthias Scholten
Matthias Scholten startte zijn mediacarrière als applausmeester. Na een corporate RTL-leven bedenkt hij nu ‘leuke dingen’
