London Calling: Global reset (2)
Hoe komt het toch dat grote landen als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië op creatief terrein in de non-scripted markt achterblijven? Hoe kan het dat het Verenigd Koninkrijk de Amerikanen de hielen liet zien, terwijl het kleine Nederland een duidelijke nummer 3 op de wereldmarkt inneemt?
Dat zijn de fascinerende vragen waarmee ik samen met collega Taco Rijssemus aan de slag ging met ons 3Rivers Research Lab. Een dertigtal gesprekken met de belangrijkste spelers in de markt hebben we inmiddels achter de rug en een duidelijk antwoord op deze vragen hebben we inmiddels scherp in het oog. Nog veel belangrijker: we krijgen een beeld van waar het in onze sector naartoe gaat. We stevenen af op een market reset.
De heilige graal van non-scripted productie is de ontwikkeling van een super succesvol format, een blockbuster. Een begrip geleend van de filmsector, maar evenzeer van toepassing op de non-scripted wereld. Dit zijn de formats die twintig jaar op de buis zijn, een jaarlijkse omzet van meer dan € 150 miljoen genereren en een enorme, wereldwijde schare van fans ontwikkelen. U herkent ze onmiddellijk als ik er een paar noem: Big Brother, Got Talent, The Voice, Who Wants to be a Millionaire. Er zijn er niet meer dan negen tot stand gekomen, zes ervan komen uit het Verenigd Koninkrijk en drie (!) uit Nederland.
Nog steeds komt
een derde van de
semi-blockbusters
uit het VK
Interessant is ook het lijstje met semi-blockbusters: formats die al meer dan tien jaar op de buis floreren, een jaarlijkse omzet van minimaal € 75 miljoen tot stand brengen en in meer dan twintig landen worden geproduceerd. Dat is al een veel langer lijstje, en de namen klinken ook als een klok: Deal or no Deal, the Weakest Link, The Bake-off, Boer zoekt Vrouw, The Masked Singer. De herkomst van deze formats is gelukkig breder, maar nog steeds komt een derde uit het VK.
Wij zijn tot de conclusie gekomen dat dit resultaat niet alleen het resultaat is van een paar succesvolle creatieven. De Britten ontwikkelden sinds het begin van deze eeuw een uniek ecosysteem, waarover in BM meer wordt verteld door Taco Rijssemus. Het begon met de lancering van de Communications Act in 2003, die zeker stelde dat bedenkers de IP-rechten behielden van hun formats. De Engelse taal, het aanwezige talent, de risiconemende commissionairs deden de rest. In Nederland hielp de overheid niet echt mee, maar was het ondernemerschap van John de Mol, en in zijn kielzog een aantal anderen, genoeg om een dergelijke omgeving te creëren.
Het succesvolle Britse systeem kent nu echter grote uitdagingen en staat volgens voormalig ITV- voorzitter Sir Peter Bazalgette op springen. De opkomende creator economy, de doorbraak van YouTube op het gebied van televisiedistributie, de geheel nieuwe voorkeur van het opkomende, jonge publiek en de komst van vergaande AI-toepassingen zet alles weer op scherp. De Britse (en daarmee ook de Nederlandse) creatieve sector moet snel klaar zijn voor fundamentele vernieuwing, het is change or die.
Oege Boonstra
Oege Boonstra is internationaal media consultant en founding partner van management adviesbureau 3Rivers
