Cornélie Constateert: Cultuurverschillen
Voor een artikel voor Screenforce was ik mij aan het verdiepen in de najaarsprogrammering van de zenders. In lichte paniek moest ik, als fervent kijker van Expeditie Robinson, constateren dat het programma niet op de zondagavond van RTL 4 staat vanaf eind augustus. “Is dit nu het gevolg van de overname door DPG?” was het eerste dat door mijn hoofd schoot.
Tijd om op onderzoek uit te gaan. Het nieuwe seizoen blijkt in november te beginnen, en een Nederlands-Vlaamse coproductie te zijn. Expeditie Robinson was dat al eerder, maar de afgelopen jaren maakte RTL een volledig Nederlandse versie. Voor ‘de Belgen’ is het een terugkeer van het programma. Drie duidelijke voordelen van de overname van RTL door DPG: een kostenbesparing voor RTL, voor VTM een kans om tegen beperkte kosten het dure programma weer in het schema te hebben en voor de Vlaamse kijker de terugkeer van een ijzersterk format. Alleen maar winnaars zou je denken. Maar is dat ook zo? De Nederlandse kijker krijgt er immers Vlaamse deelnemers bij. Hoe goed zullen ze die kennen en hoe verbonden zullen ze zich met die deelnemers voelen?
Zo’n logische
samenwerking
werkt niet bij
ieder format
Nederlands-Vlaamse co-producties komen vaker voor. Maar door de overname zullen deze wel toenemen. Dat is een expliciete opdracht aan Peter van der Vorst, directeur content & strategie bij DPG Media. Vanuit mijn rollen bij RTL en Banijay was ik betrokken bij Big Brother. Bij dat programma was duidelijk te zien dat zo’n logische samenwerking niet bij ieder format werkt.
Waar de Belgische kijker vooral de voorkeur gaf aan bondjes die gesmeed werden, smulde de Nederlandse kijker juist van confrontaties. Daarbij komt dat in zulke formats het al snel over de Belgen tegen de Nederlanders gaat. Is dat niet door de makers bedacht dan ontstaat dat meestal vanzelf tussen de deelnemers. Met het risico dat het verloop nogal voorspelbaar wordt.
Dat is voor programmamakers balanceren op een koord. Het zal per format verschillen of cultuurverschillen een rol spelen, maar het feit dat Big Brother gekscherend ook wel Expeditie Robinson in een huis wordt genoemd, moet een waarschuwing zijn voor de makers van dat programma.
Ook Got Talent is aangekondigd als co-productie, maar verschilt op een belangrijk punt van Expeditie Robinson: de kandidaten zullen voor alle kijkers onbekend zijn, zowel de Vlaamse als de Nederlandse. Zij zullen de kijkers in beide landen met hun talent moeten aanspreken, en juist talent gaat gemakkelijk over landsgrenzen heen. Bovendien profiteren zowel de makers als de kijkers van het feit dat uit een grotere poel van talent kan worden geput. Dat zal het programma (nog) beter maken. Hier lijken dus alleen maar winnaars te zijn.
De gedeelde taal maakt Nederland en Vlaanderen tot een logische markt om samen programma’s te maken. Het zal per format verschillen hoe zwaar die cultuurverschillen wegen en of een co-productie vooral een kostenvoordeel oplevert, of ook een beter programma. Dus ‘choose wisely’ bij de keuze voor co-producties. Kies de formats waarin de Nederlandse en Vlaamse cultuur elkaar niet bijten, maar elkaar juist kunnen versterken.
Cornélie Klercq
Cornélie Klercq is mediastrateeg met Lilhen Consulting en werkte eerder bij Disney, RTL en Banijay
