Zohair El Yassini over de toekomst van het Nederlandse medialandschap
In het razendsnel veranderende audiovisuele landschap is stilstand geen optie. Terwijl de kijker allang zijn eigen weg heeft gevonden naar on demand content, zoekt de politiek naar nieuwe kaders voor een toekomstbestendig beleid. Aan het roer van de jonge brancheorganisatie Streamingdiensten Nederland staat voormalig Kamerlid Zohair El Yassini. Zijn missie? Een eerlijk speelveld, een bloeiend media-ecosysteem en een serieuze handreiking tussen de publieke omroepen en de (internationale) streamingdiensten. “We hebben er baat bij als de Nederlandse sector floreert. Als het een woestijn wordt, hebben wij daar uiteindelijk ook last van.”
Het is juni 2025 als Streamingdiensten Nederland officieel het levenslicht ziet. Met zwaargewichten als Netflix, Videoland (RTL), Disney+, Prime Video en HBO Max en recentelijk ook Viaplay in de gelederen, is de organisatie in één klap een gesprekspartner van formaat voor Den Haag en Hilversum. Het gezicht van deze club is geen onbekende: voormalig VVD-Kamerlid Zohair El Yassini. Wie hem spreekt, merkt direct dat de passie voor media diep zit. “Toen ik uit de Kamer ging, wist ik: er zijn twee sectoren waar mijn hart sneller van gaat kloppen: onderwijs en media”, vertelt hij enthousiast. “Als er dan zoiets voorbijkomt, is er geen twijfel.”
Dat partijen die elkaar in de strijd om de abonnee fel beconcurreren nu samen aan tafel zitten, is opmerkelijk, maar ook noodzakelijk. El Yassini is echter scherp op de grenzen van die samenwerking: “Je moet ervoor zorgen dat je alleen over zaken spreekt die de hele sector aangaan. Nooit over individuele plannen of bedrijfsgevoelige strategieën, maar alleen over gedeelde belangen behartigen.”
Uitdagingen
Die zijn groter dan alleen de winstcijfers van de afzonderlijke streamingdiensten, beseft El Yassini. “We doen het niet alleen voor onszelf, maar voor het hele audiovisuele ecosysteem, het Nederlandse vestigingsklimaat als mediahub”, benadrukt hij. Dat ecosysteem staat voor grote uitdagingen, variërend van AI-regelgeving tot de roep om meer lokale content. En hoewel de NPO geen lid van Streamingdiensten Nederland – de statuten richten zich specifiek op commerciële VOD-diensten – is de publieke omroep nooit ver weg in de discussie.”
Begin dit jaar nam de Tweede Kamer een motie aan die oproept tot publiek-private samenwerking tussen de NPO en de streamingdiensten. Het doel: meer coproducties naar voorbeeld van Europese successen als Undercover en Knokke Off. El Yassini juicht dit initiatief toe. “Het kijkgedrag verandert enorm. Dat zie je terug in de hoge gemiddelde leeftijd van de lineaire kijker bij de publieke omroep. Dan is het cruciaal om te kijken waar je kunt samenwerken.”
Toch is er ook kritiek. Niels Baas (NLZIET) waarschuwde op LinkedIn dat Nederland de regie over publieke content dreigt te verliezen aan ‘Big Tech’. El Yassini deelt die bezorgdheid niet. “Ik snap niet zo goed welke regie uit handen wordt gegeven. Een groot deel van onze leden hebben hier licenties bij het Commissariaat voor de Media en ze investeren enorm in de Nederlandse mediastructuur”, pareert hij. Hij trekt bovendien een scherpe lijn tussen de streamingdiensten en de tech-reuzen: “De discussie over digitale soevereiniteit hoort thuis bij de Microsofts en Alphabets van deze wereld. Om streamingdiensten hierin te betrekken, vind ik niet terecht.”
Felle reactie
Natuurlijk ontkomt El Yassini niet aan vragen over zijn stap van politicus naar lobbyist, al prefereert hij zelf de term belangenbehartiger. De suggestie dat soms handig ge- of zelfs misbruik kan worden gemaakt van gebrek aan (media)kennis bij Kamerleden, ontlokt een felle reactie: “Ik vind echt dat je Kamerleden daarmee zwaar tekortdoet. Ze werken knetterhard en zijn op hun portefeuilles echt wel de kundige experts binnen hun fractie.” Zijn aanstelling heeft volgens El Yassini dan ook niets te maken met een ‘politiek kunstje’, maar met zijn specifieke vaardigheid. “Ze hebben mij gevraagd omdat ik goed kan verbinden en levelen. Het is niet dat ze een ‘oud-Kamerlid’ wilden, ze zochten Zohair El Yassini. De processen in Den Haag snappen is handig, maar kunnen verbinden is een unieke eigenschap.”
Naast de grote samenwerkingsdossiers liggen ook concrete technische en juridische uitdagingen op het bordje van Streamingdiensten Nederland, zoals AI en deepfakes. Waar sommige politieke partijen pleiten voor een auteursrechtelijke benadering van deepfakes, ziet de branchevereniging dat anders. “In onze ogen is dat een slecht idee. De beeltenis van een persoon moet je beschermen via het portretrecht, niet via naburig recht”, legt El Yassini uit. Op de site wordt die visie nader toegelicht.
En dan is er nog de veelbesproken investeringsverplichting: streamingdiensten dienen 5% van hun in Nederland behaalde omzet te (her)investeren in lokale producties. Zou dat percentage niet omhoog kunnen of zelfs moeten? El Yassini houdt de boot vooralsnog af. “Voor veel leden is investeren in Nederlandse content geen ‘moetje’, maar een commerciële noodzaak omdat de kijker erom vraagt. De evaluatie van de huidige 5%-norm is onlangs gestart, ik vind het onverstandig om tussentijds uitspraken te doen. Laten we eerst kijken wat de effecten zijn voordat we de discussie verder voeren.”
Kruisbestuiving
Wanneer is dit jaar voor El Yassini geslaagd? Zijn antwoord is tweeledig: relatie en resultaat.
Om de gewenste publiek-private samenwerking van de grond te krijgen, moeten drie cruciale partijen door het ministerie van OCW als procesbegeleider worden samengebracht: de NPO, de publieke omroepen en de streamingdiensten. “We hebben allemaal baat bij een gezonde, florerende audiovisuele sector. Als Nederland het talentmanagement en de infrastructuur goed voor elkaar heeft, profiteert iedereen. Wij verbinden graag; daar zitten de kansen voor de toekomst. De samenwerking met de publieke omroep moet leiden tot een kruisbestuiving waarbij de publieke waarde gewaarborgd blijft, terwijl de streamingdiensten helpen om die waarde bij de jongere generaties te krijgen. Ik wil dat de streamingdiensten worden gezien als partners die hier geworteld zijn. Netflix, Disney, Warner Bros Discovery en Videoland hebben hier hun hoofdkantoor voor heel Europa, daar mogen we best trots op zijn”, besluit El Yassini.
Bron: BM
Foto: Dick van der Lecq
