RTL Nieuws deelt nieuwe aanpak met vakgenoten
Voor journalisten is het waarschijnlijk het belangrijkste vraagstuk van deze tijd: hoe blijf je je publiek bereiken als het mediagebruik verandert en de betrouwbaarheid onder druk staat? Sinds de invoering van een nieuwe manier van werken kan RTL Nieuws dat probleem een stuk slagvaardiger te lijf gaan. De essentiële lessen die de redactie daarbij leerde, worden nu in samenwerking met Media Campus NL gedeeld.
Waar moeten we in vredesnaam beginnen? Rig Hehenkamp hoort die verzuchting overal in de sector en ze kan zich er alles bij voorstellen. Vijf jaar lang was ze bij RTL Nieuws programmamanager van de herinrichting van de complete nieuwsorganisatie. Techniek, workflows, rollen, cultuur: het raakte alles.
De aanleiding was simpel: de redactiesystemen waren zwaar verouderd. Wat begon als een zoektocht naar nieuwe tooling, groeide uit tot een herdefinitie van het hele ecosysteem: story centric werken en multiplatform publiceren, gedreven door de behoefte van de kijkers en gebruikers. “Lineair is nu een van de outlets in de publicatiestrategie, niet meer de enige drijvende kracht”, zegt Hehenkamp.
Het vraagt veel van de redactie. “Het is volop in ontwikkeling, het gaat niet altijd vlekkeloos en het zal nooit helemaal perfect zijn. Maar we denken dat het van waarde is om de kennis en ervaring te delen die we onderweg hebben opgedaan. Ook de lastige en moeilijke dingen.”
Concurrenten
In een driedaagse training bij Media Campus NL komen die lessen vanaf 15 oktober aan de orde. “Ook voor concurrenten”, zegt Hehenkamp. “Of misschien wel: juist voor concurrenten. Want we hebben een gezamenlijke opdracht: een pluriform aanbod van betrouwbare informatie. Op authenticiteit en provenance moeten we ons verenigen, op techniek en organisatie kunnen we van elkaar leren. Zodat we op inhoud juist blijven verschillen.”
De uitdaging is overal dezelfde, of je nu omroep, uitgever of producent bent: je content bereikt je publiek steeds moeizamer. Dat publiek is versplinterd over platforms met elk hun eigen ritme. De lineaire kijktijd daalt hard en die kijker keert niet terug. Intussen is de techniek bij veel bedrijven aan vervanging toe, terwijl de toepassingen van AI daar nog eens overheen komen.
De techniek vervangen moet meestal toch, zegt Hehenkamp. “De vraag is dan: blijf je het doen zoals je het altijd al deed? Of ben je in staat om echt te vernieuwen?” Want daarvoor moet je dan ruimte maken. “Het nieuws stopt nooit. Wie elke dag moet leveren, heeft z’n hoofd niet vrij om ook nog iets nieuws te bedenken.” Manon van der Knaap-Hartig van Media Campus NL herkent dat: “Daar heb je changemakers voor nodig. Mensen die het gaan doen, die de ruimte krijgen én het geld.”
‘Huisjes plakken’
Wie de ruimte niet heeft om opnieuw te beginnen, doet aan wat Hehenkamp ‘huisjes plakken’ noemt. “Uit tijdgebrek. Je gaat sleutelen aan een huis dat ooit voldeed: een aanbouw hier, een verdieping daar, een kelder eronder. Elke keuze leek logisch op het moment dat die gemaakt werd. Maar samen leveren ze uiteindelijk een gebouw op waarin je elkaar kwijtraakt.” Dat is precies waarom RTL Nieuws de deuren opent. ‘Wij hebben vijf jaar mogen uitzoeken hoe het ook kan. Die tijd hoeft niemand meer opnieuw te nemen.”
Een ander probleem binnen de sector is dat overal apart aan hetzelfde vraagstuk wordt gewerkt. Hehenkamp: “Je eigen aanpak voor jezelf houden zit diep in ons vak verankerd, en dat is prima. Alleen niet als het over het fundament gaat: techniek, workflows, de afspraken over waar content vandaan komt. Op dat gebied hebben we allemaal hetzelfde nodig.”
Van der Knaap-Hartig, die het programma vanuit Media Campus NL naar de sector brengt, ziet die reflex terug in de reacties. “Internationaal is er veel belangstelling voor de workflow die RTL Nieuws heeft ontwikkeld, maar onze mediasector werkt nog te veel in silo’s. Mensen zijn oprecht verbaasd: bestáát zoiets? Is daar al jaren aan gewerkt? En ze willen het ook nog delen?”
Uit de angstsfeer
Datzelfde gebrek aan gezamenlijkheid speelt aan de onderhandelingstafel met Big Tech, een gesprek dat Van der Knaap-Hartig nadrukkelijk uit de angstsfeer wil halen. “Partijen die daar dagelijks onderhandelen zeggen: het probleem zit hem niet in de ‘tech’, het probleem zit hem in de ‘big’. De Nederlandse mediasector zou op eigen voorwaarden moeten willen meesturen, en daarvoor moet je coalities vormen.” Haar conclusie: “Het kan niet anders dan met z’n allen. In je eentje red je dit niet.”
Bij RTL Nieuws kwamen ze tot dezelfde slotsom. Dat leidde tot een opmerkelijke stap: vijf jaar werk delen met de markt waarin óók je concurrenten zitten. Hehenkamp: “Samen optrekken op het gebied van AI, techniek, organisatie en de afspraken over waar content vandaan komt, geeft ook nieuwe inzichten en energie. Daar creëer je een sterke positie mee naast Big Tech. Wij doen nu een stap naar voren en zeggen: kom op, laten we die samenwerking zoeken. Zodat we er als sector beter van worden, in dienst van het publiek.”
Transformeren vraagt ook iets van de mensen die dat proces moeten leiden. “Vooraf wist ik ook niet hoe het moest”, zegt Hehenkamp. “Je vindt het wiel uit terwijl je zelf nog aan het leren bent. Dat vraagt om leiders die dat durven laten zien, want anders wacht je hele organisatie op antwoorden die er nog niet zijn.”
De aanzet daarvoor wordt vanaf 15 oktober gegeven. Drie dagen met internationale sprekers en een gezelschap changemakers dat elkaar daarna blijft opzoeken – én met huiswerk. “Je werkt aan je eigen vraagstukken”, zegt Hehenkamp. “Niet aan een oefencasus.”
Dit is het Nieuws Transformatie Programma
Voor redactieleiders, innovatie- en productverantwoordelijken, makers en beslissers die de vernieuwing in hun eigen organisatie willen trekken.
Dag 1: Een nieuw ecosysteem en passend leiderschap. Hoe breng je richting aan in een sector die fundamenteel verandert? En wat vraagt leidinggeven in onzekere tijden?
Dag 2: Organiseren op inhoud en publieksbehoefte. Story centric werken en multiplatform publiceren, op een manier die je collega’s meekrijgt.
Dag 3: AI, technologie en processen. Hoe bed je die in binnen één samenhangend organisatiemodel?
Praktisch
Donderdag 15 oktober, 29 oktober en 12 november, van 09.30 – 16.00 uur.
Plaats: Media Innovatie Hub, Media Park Hilversum.
Kosten: € 1.200 p.p. Partners van Media Campus NL € 600 p.p.
Aanmelden: mediacampus.nl/kennisbank/journalistiek
Tekst: Marianne ter Mors/BM
