Taco Tackelt: AI-overpeinzing
Als ik mijn vorige column door AI had laten controleren, had mij dat een excuusmail aan Dominique Weesie (PowNed) gescheeld. In deadline-haast maakte ik hem directeur van WNL. Weesie reageerde sportief, klaar. Een vriendje vroeg waarom ik mijn columns niet standaard door AI op feitelijke onjuistheden laat controleren. Simpele prompt: ‘Klopt deze tekst?’
Geen idee. Ik gebruik AI, maar ben geneigd het vooral voor dingen te gebruiken die ik niet leuk vind (bonnetjes uitzoeken) of simpelweg niet kan, code schrijven. Betrokken bij een initiatief om de perfecte elektrische sloep met draagbare accu’s te ontwikkelen, schreef ik zelf de iOS-app ‘Penguin Power’. Mijn column is echt, die app is ook echt. Die app werkt, die column bevatte een fout.
Voor media geldt sinds kort regelgeving die bepaalt wanneer het verplicht is om het gebruik van AI te melden. Politici kloppen zich op de borst over de eigen voortvarendheid in deze. De noodzaak voor deze regelgeving wordt door de Europese commissie als volgt toegelicht: ‘AI is advancing quickly, making it increasingly difficult to distinguish AI-generated content from authentic content. This creates new risks of misinformation, fraud, impersonation, and consumer deception’. Politici roepen al om verdere aanscherping. Wijzen op gevaren van AI en de macht van Big Tech is hip onder politici.
Wijzen op gevaren
van AI en de macht
van Big Tech is
hip onder politici
‘Consumer deception’ is volgens mij zo oud als de media zelf. Daarbij lijkt mij ‘authentic’, volgens politici kennelijk synoniem voor ‘niet gemaakt met AI’, geen enkele garantie voor het feit dat je niet misleid wordt.
Ik vraag mij bijvoorbeeld af of ‘authentic’ Ruud Gullit echt elke dag Vitae Pro slikt zoals hij in vrijwel elk reclameblok beweert. De geruchten dat Jesse Klaver voor ‘zijn authentic boek’, De mythe van het economisme, gebruik maakte van ghostwriters zijn hardnekkig. We weten dat ‘spontane grappen’ in allerlei authentic tv-programma’s zijn gescript en u heeft vast weleens een aflevering van Ongehoord Nieuws gezien. Geen AI is dus absoluut geen garantie voor… u begrijpt het wel, hè?
Er dreigt een merkwaardige scheefgroei. Wie AI inzet, wordt geacht dat te melden alsof welhaast vaststaat dat je kwade bedoelingen hebt. Maar wie Ruud Gullit inhuurt om pillen aan te prijzen, hoeft niets te melden. Een onbekende, fictieve, AI- gegenereerde sporter die claimt profijt te hebben bij de pillen zou minder mensen geld uit de zak kloppen.
De AI-regelgeving heeft twee neveneffecten, en gek genoeg treden ze allebei op. Eén: ‘labelmoeheid’. Hoe meer waarschuwingen, hoe minder men zich ervan aantrekt. Twee: het ’tainted glass effect’. Informatie mét waarschuwing wordt eerder gewantrouwd. Het gevolg is wrang: traditionele nieuwsmedia die de wet netjes naleven, worden door een deel van de bevolking mínder vertrouwd dan kwaadwillende influencers en complotdenkers die de regels negeren en nergens melden dat er gebruik gemaakt is van AI.
En dat deel van de bevolking is nou net de groep waarmee de politici die hijgerig om meer van dit soort wetgeving vragen, toch al het contact kwijt zijn. Dat gebrek aan contact zou weleens net zo gevaarlijk kunnen zijn als AI…
Taco Jelgersma
Taco Jelgersma is adviseur, ondernemer en co-host van de DutchMedia Podcast. Hij schrijft zijn columns op persoonlijke titel.
