Juist met Jens – Loslaten begint bij je mond houden
“Ik doe het snel, want presenteren is mijn ding niet.” Dat zei hij. Elke keer dat hij aan de beurt was. We zaten midden in een brainstorm en iedereen moest vertellen wat hij of zij had bedacht. Hij liep naar het whiteboard, schreef iets op, zei dat het wel voor zich sprak, en ging snel weer zitten.
En dan gebeurt er iets wat je in bijna elk team ziet. Je voelt als leider de neiging opkomen om het maar even in te vullen. Om die paar woorden op het bord zelf uit te leggen aan de rest, zodat de groep verder kan. Het is de meest begrijpelijke reflex die er is. Je bent verantwoordelijk, je wilt vaart houden, en je ziet een gat dat je makkelijk kunt dichten. Dus dicht je het. Niemand die er iets van zegt, want het gaat lekker snel zo.
’s Middags hadden we pauze en konden we een spel doen. Een stapel kaarten met opdrachten, de voorkant vol tekeningen. Eentje was een modeshow. En… hij koos de modeshow. De man die de hele ochtend zei dat hij niet op de voorgrond wilde, koos zonder aarzelen juist dat. En toen viel het kwartje. Over iets wat de hele ochtend onder de oppervlakte had gespeeld.
En toen viel
het kwartje
Elke keer dat je voor hem invult, neem je hem iets af. Niet de beurt. De eigenaar van het idee. Je lost het op vanuit je eigen blik, in de overtuiging dat je hem helpt. Maar een idee dat je voor iemand invult, is jouw idee geworden. En een team dat went aan een baas die invult, stopt met zelf invullen.
Dat is de stille val van bijna elke leider die zijn bedrijf ziet groeien. Je bent goed in oplossen, dus je lost op. Je bent snel, dus je vult in. En zonder dat je het merkt, word je de spil waar alles doorheen moet.
In het begin werkt dat nog. Met een handvol mensen overzie je alles zelf. Maar precies datgene wat werkte toen je klein was, gaat tegenwerken zodra je groeit. Hoe meer jij invult, hoe minder je team het zelf doet. Dus die middag vroeg ik de manager om even niets te doen. Alleen een vraag stellen en daarna het moeilijkste doen wat er is: niets. Even wachten.
Het werd ongemakkelijk stil. En toen kwam er iets wat niemand had kunnen verzinnen, juist omdat het niet uit één hoofd kwam. Het was scherper dan alles wat die ochtend was ingevuld.
Loslaten is geen grootse beweging. Het is een mond die je net iets langer dichthoudt dan comfortabel is. Het is de ruimte die je bewust niet vult. En wat je terugkrijgt, is meer dan wat je zelf had bedacht. Niet omdat jij minder goed bent, maar omdat tien hoofden nu eenmaal meer zien dan één.
Die stille man had het antwoord allang in huis. We hoefden het niet voor hem te bedenken. We moesten het hem alleen vragen. Dus de volgende keer dat het stil valt in je team: vraag je af wie die stilte zou moeten vullen. En of jij de aangewezen persoon bent.
Jens Timmermans
Jens Timmermans werkte aan de creatieve, technische en zakelijke kant van de radio. Nu helpt hij als oprichter van Met Jens bedrijven met leiderschap en teamontwikkeling.
