Commissie: Te veel leidinggevenden bij NPO
De NPO heeft te veel leidinggevenden met uiteenlopende opdrachten en soms tegengestelde belangen. Dat is een van de conclusies van een onafhankelijke evaluatiecommissie. Ook wordt er stevige kritiek geuit op de werkwijze van aspirant-omroep Ongehoord Nederland.
De commissie evalueerde de prestaties van de publieke omroep over de periode 2022-2026. Het bestel bestaat uit de NPO als koepelorganisatie, de taakomroepen NOS en NTR en de overige elf omroepen.
Toenmalig minister Eppo Bruins (OCW) kondigde in april 2025 hervormingsplannen aan om de publieke omroep toekomstbestendig te maken. De dertien omroepen moeten in vijf omroephuizen samengaan. Maar alleen een nieuwe structuur is volgens de commissie niet genoeg. Om te overleven moet de focus terug naar de kernwaarden: kwaliteit, betrouwbaarheid, pluriformiteit, onafhankelijkheid en toegankelijkheid.
“De vele acties die worden ondernomen om bijvoorbeeld te voorkomen dat kijkers en luisteraars nepnieuws of door belangen gekleurde informatie voorgeschoteld krijgen, zouden veel zichtbaarder kunnen worden gemaakt voor het Nederlandse publiek”, stelt de commissie. Niet alleen door de partijen binnen het omroepbestel, maar ook door bestuurders.
Volgens de commissie zijn er veel directeuren en managers. “Onder de tweekoppige raad van bestuur bij de NPO vallen zeven directeuren, met daaronder zo’n 39 afdelingen met een soortgelijk aantal managers. Dit alles op een personeelsbestand van ongeveer 550 fte’s. Daardoor gaat al met al veel aandacht en energie uit naar de NPO als koepelorganisatie.”
Werkwijze ON! brengt schade toe
Ook de dubbelrol van de NPO, die de belangen van het bestel als geheel én de eigen belangen vertegenwoordigt, wordt als knelpunt genoemd. De commissie adviseert een eenvoudigere structuur, met minder managementlagen en duidelijke bevoegdheden.
Nu zijn er spanningen tussen de omroepen en NPO en op de werkvloer. Daarbovenop komt de financiële onzekerheid als gevolg van de bezuinigingen. “Hoewel geen uitgebreid cultuuronderzoek is verricht, kregen we enkele zorgwekkende signalen over sociale onveiligheid die nog steeds wordt beleefd”, schrijft de commissie.
“Dat nu hardop wordt gesproken over een angstcultuur is een verbetering. Tegelijkertijd horen we nog steeds scherpe bewoordingen over de sociale onveiligheid. We zijn er niet van overtuigd dat de angstcultuur voldoende is weggenomen.” De commissie pleit dan ook voor een scherpere aanpak.
Verder is er kritiek op aspirant-omroep Ongehoord Nederland, die volgens de commissie herhaaldelijk niet aan de journalistieke kwaliteit voldoet. Het verspreiden van onjuiste informatie en de schijn van belangenverstrengeling zijn “ernstig” en brengen schade toe aan het gehele bestel.
De commissie adviseert Omroep ZWART, de andere aspirant-omroep, een duidelijkere strategie te kiezen in het aanbod van programma’s. De huidige versnippering gaat ten koste van het bereik.
Het rapport is overgedragen aan de Raad van Toezicht van de NPO, die het rapport aanbiedt aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Bron: Nu.nl/BM
