Nieuw bestel komt eraan: nog één keer leden tellen
Minister Letschert (OCW) heeft het wetsvoorstel voor het nieuwe publieke omroepbestel in internetconsultatie gebracht. In 2029 blijven er vier omroephuizen over naast de NOS, die de taken van de NTR absorbeert. De oude omroepverenigingen moeten volgend jaar nog eenmaal hun leden tellen, ook al zou de minister dat liever overslaan.
De omroephuizen worden stichtingen, die het intellectueel eigendom en het vermogen van de toetredende omroepverenigingen overnemen. Hoewel het ledencriterium in het nieuwe stelsel vervalt, voelt de minister zich door de huidige Mediawet gedwongen om de oude omroepen nog een laatste keer hun leden te laten tellen. Die peildatum komt dan te liggen op 31 december 2027. Letschert noemt dit zelf ‘zeer onwenselijk’ en oppert dat de telling misschien overgeslagen kan worden, maar alleen als de wet snel genoeg wordt aangenomen.
In een vijftien pagina’s tellende Kamerbrief legt de minister uit hoe ze de Nederlandse media wil klaarstomen voor de toekomst. Zo moet de NPO een gebruiksvriendelijk on demand-platform hebben, wordt reclame bij publieke podcasts verboden en moeten alle Nederlandse mediapartijen, niet alleen de NPO, goed vindbaar zijn op verschillende apparaten.
Er blijven wel vragen over de financiering van de NPO. Zo vreest Letschert dat de STER-inkomsten via lineaire kanalen verder zullen dalen en dat dan verdere bezuinigingen dreigen.
Onafhankelijk
De minister liet op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek doen naar toezichtmodellen in andere Europese landen – zoals Groot-Brittannië, Duitsland en Spanje – en kiest voor het Nederlandse model met het Commissariaat voor de Media als externe onafhankelijke toezichthouder, die wel meer mogelijkheden krijgt om bindende aanwijzingen te geven.
Om de onafhankelijkheid van de publieke omroep te versterken mogen omroepbestuurders niet langer dan acht jaar op één plek zitten. Ze mogen niet tegelijkertijd Kamerlid zijn of bestuurder bij een oude omroepvereniging. De minister perkt ook haar eigen macht in, door het schrappen van haar bevoegdheid om besluiten van het Commissariaat te vernietigen.
Ook enkele ervaringen met Ongehoord Nederland lijken door te werken in het wetsvoorstel. Zo spreekt Letschert van een ‘gebleken lacune’ in het huidige toezichtmodel bij haperende zelfregulering, door overlap tussen taken van NPO en Commissariaat. En bij de vorming van de vier omroephuizen kan de minister ingrijpen als een omroepvereniging geen aansluiting vindt, zoals bij ON! inmiddels het geval was.
Samenwerking
De verdeling is al zo goed als rond. Zo hebben KRO-NCRV, Omroep MAX en WNL al aangegeven samen in een omroephuis te stappen, evenals BNNVARA en Omroep ZWART. AVROTROS en PowNed willen ook samen verder, en EO, HUMAN en VPRO gaan ook samen in één omroephuis.
De internetconsultatie is hier te vinden.
Bron: BM/OCW
