Diamant Diner

Het zijn er nu al negentien. De absolute kanjers in het mediavak. Zij verdienden ruimschoots hun sporen achter de schermen van de media. Zonder uitzondering blinken zij uit in passie, talent, inzet en vakmanschap.
We vullen het gezelschap aan met ‘vrienden’ van de Stichting. Bedrijven of personen die ons hebben geholpen bij de feestelijke onthullingen, ruimte geven in hun bladen of gewoon onze grootste fan zijn. Zoals de burgemeester van Hilversum Gerhard van den Top en Eppo van Nispen tot Sevenaer, de inmiddels beroemde rijksarchivaris van Beeld & Geluid. Met name zijn aanwezigheid wordt zeer gewaardeerd. Geweldig dat Eppo weer bijna helemaal hersteld is.

Bij vorige diners hebben we ons laten verrassen door Maarten Knops van Talpa over de mogelijkheden van AI en Tom van ’t Hek heeft ons verteld, dat hij bij een gelijkspel tijdens de rust van een hockeyfinale heus weleens onvriendelijke woorden tegen zijn medespelers gebruikte. “Uiteindelijk gaat het om het goud.”

Gisteren had ik contact met Sander van Hoorn. Ik bewonder deze Journaal-verslaggever ten zeerste. De ene dag staat hij aan het front van Oekraïne, een paar dagen later trotseert hij de kolonisten op de West-Bank in Israël en 24 uur daarna loopt hij in Gaza. Maar verbaas je niet als hij een volgende week ineens verslag doet vanuit een kaasfabriek in Groningen of met zijn NOS-microfoon in een net ontploft pand in het centrum van Utrecht staat. Mijn vrouw en ik volgen Sander met buitengewoon veel interesse, ook om zijn helblauwe ogen. “Kijk, nu staat ie daar weer.”

Ik nodigde Sander uit voor ons diner en vroeg hem een verhaal te houden. Over de werkomstandigheden met zijn medewerkers achter de schermen, over zijn passie en ook over de positie van de journalistiek. Hoe erg staan zij onder druk in deze populistische tijd?
Sander was wat terughoudend om namens de hoofdredactie van het Journaal te spreken, maar kon zich duidelijk vinden in de betekenis van de onderscheiding. Hij attendeerde mij nog op het vele talent en vakmanschap bij de radio. Want natuurlijk is ook dat zijn werkterrein met een eigen ochtendprogramma op de zaterdag. Wij zijn trots dat hij aanwezig zal zijn.

Domino Day
Ik ben in het bezit van elf geweldige camera-draaiboeken, met liefde gemaakt voor de Domino Days. Ook een aantal ‘laatste stenen’ en niet te vergeten: 4204 op de muur geplakte dominostenen. Een kunstwerk van Herman Brood. Hij bespoot de stenen op ’t Spui in Amsterdam in 1999 en daarna werden de steentjes een voor een achter elkaar gezet in het FEC in Leeuwarden. Ik heb de videobanden van het spuiten, van het opbouwen van het project én van het omvallen in de live-uitzending. (Dat lukte wel)

De oproep van Beeld & Geluid om televisie-herinneringen te schenken, doet me twijfelen… Gaat dat in een grote doos? Of in een kelder? Of wordt het in één keer fotografisch gedigitaliseerd? Ik hou van Eppo, maar…

Jos Budie
Televisieregisseur

Bericht delen

6 seconden

Minstens zo boeiend zijn de social media-beelden van het bouwen van de set en de honderden figuranten die precies op hun plek moeten gaan staan. Ik heb een iso-shot van Studio 22 tijdens een Staatsloterijshow, die ik voor Veronica regisseerde in 1994. Geen commercial-breaks; het programma liep bijna twee uur aan één stuk door. Je ziet vijftien toneelmeesters, sterke Friezen onder leiding van Rudi Veenstra, tijdens een spel op locatie, drie andere mega-spellen op de vloer opbouwen. De aftelling van regie-assistente Ilse is genadeloos, maar ze zijn op de seconde klaar.

Live-tv is zo spannend! Voor de Halftime Show bij de Super Bowl is het changement zó groot en daardoor zó geweldig. Als dat gelukt is, lijkt de rest een peulenschil, die in Cue-Pilot is geprogrammeerd. Eén druk op de knop is voldoende (als de talenten en cameramensen leveren). Ik ben benieuwd met hoeveel spanning de regie heeft gekeken naar het changement en daarna fluitend naar het eindshot cruisede.

Angst
‘Een indringende, filmische roman over schuld, macht, familie en de flinterdunne grens tussen toeval en noodlot. Wat gebeurt er wanneer angst en trots sterker blijken dan waarheid, wanneer een stilzwijgen even verwoestend kan zijn als een daad en hoe één ogenblik een leven kan achtervolgen, soms decennialang.’

Een paar jaar geleden vertelde een kennis mij een ongelofelijk verhaal. Hij was twintig jaar geleden in Italië getuige geweest van een afschuwelijk, bloederig voorval. Samen met zijn vriendin is hij meteen naar de carabinieri gereden om te getuigen. Maar uit angst om betrokken te worden, besloten ze op het allerlaatste moment door te rijden en van hun vakantie te genieten. ‘Vergeet het voor altijd’ werd hun devies. Ik kon het niet helpen: Mijn hoofd bedacht een vervolg op het verhaal, tientallen jaren later. Met een hoofdpersoon die erachter komt, dat iemand al twintig jaar in de gevangenis zit. En alleen hij kan zijn onschuld bewijzen.

Ik schreef het op. Mijn zeer gewaardeerde collega Bob Rooyens wilde het graag lezen en hij bezwoer mij, dat ik een uitgever moest zoeken. “Want het is ook een vierdelige tv-serie”, zei Bob enthousiast.

Schoorvoetend heb ik mijn schrijfsels aan een uitgever overhandigd en deze zomer gaat het boek verschijnen. De correcties zijn samen met redacteur Danielle gemaakt en vandaag hebben we een beslissing genomen over de cover. Mooi proces dat ik heel precies heb mogen begeleiden: Uiteraard vroeg ik eerst Bob om input. Zo’n ongelofelijk creatieve man. Per omgaande mail ontving ik vier voorstellen en met die ontwerpen in mijn achterhoofd, heb ik gespard met Mirjam, de art-director van de uitgever. Zij heeft nu echt een hele sfeervolle, spannende cover voor ‘6 seconden’ gemaakt. Want zo heet-ie.

Jos Budie
Televisieregisseur

Bericht delen

Tranen 1

De afgelopen twee weken was het voortdurend raak. Zelden heb ik zoveel mooie, ontroerende schoonheid op televisie gezien als bij deze Olympische Spelen. Kijk, de verhalen werden altijd verteld en waarom er gewonnen of verloren werd, kon je altijd wel zien en horen. Maar de manier waarop wordt bij iedere Spelen overtroffen. De virtuositeit van de makers, de cameramensen, de audio-technici groeit nog steeds. Ik heb geweldig camerawerk gezien bij vrijwel alle sporten.

Ik heb met ongeloof zitten genieten van al die drone-beelden en al helemaal van het team dat de Spider cam tijdens het gala van het kunstrijden bediende. Hele küren werden volledig op die camera gevolgd. Dikke tranen in mijn ogen, ik vond het beeldschoon.
En jongens: wat is shorttrack televisiegeniek. En salto’s makende skiërs tussen de dwarrelende sneeuw tegen een zwarte hemel, zwaar vermoeide langlaufers in sneeuwbuien en heerlijke totalen van de wintersportplaatsjes, die er uitzagen als Disney-decors.

En onze televisieploegen kunnen het als geen ander. Onder leiding van regisseur Astrid Wisman verzorgden EMG, heet nu Gravity geloof ik, de world feed van het schaatsen. Eén dagje wennen en daarna zat het geramd en zorgde afwisseling voor entertainment. Trots op onze jongens !

Tegen een nog jonge regisseur zeg ik altijd, dat sport de allermooiste live-televisie is. Hou dat vast! Net zoals ik altijd zeg hoe belangrijk een goed 2-shot is. Realiseer je, dat je, als je naar een close-up van één van de twee schakelt, je op dat moment iemand wegschakelt. Geldt ook voor de cameraman, die de prachtige broertjes Jens en Melle interviewt en dan tot drie keer toe inzoomt naar een close up. Soms moet je gewoon van je knoppen afblijven.

En: wat geweldig dat de streamingdiensten in de sport duiken. Ik heb vrijwel alleen maar HBO Max gekeken. Alles is er. In een handige app met een prachtige vormgeving. En ik heb zoveel commercials gezien, dat ik nu tegen onze logeerhond roep: heerlijk hoor, met Jossie naar het Bossie!

Tranen 2
Ik zat ooit in mijn pyjamaatje op tv te kijken naar een typemachine, die met vette geluidsaccenten letter voor letter Achter het Nieuws in een blad papier sloeg. Daarna kwam Koos vertellen hoe de oorlog in Vietnam verliep. En twintig jaar later, toen was ik al video editor, maakte ik hem van dichtbij mee tijdens de ontbijt-sportshow rond de Olympische Spelen Los Angeles 1984. En weer later, sinds Sport7, mag ik ‘Koos’ zeggen.

Die vriendelijke rust en dat vakmanschap ben ik daarna nooit meer tegengekomen. Soms denk ik het bij Jeroen Pauw te zien en Rob Trip leunt er zeker tegenaan.Maar Koos was zó groot. Zo groot worden ze niet meer gemaakt en dat is maar goed ook, want de televisie heeft echte grootheden niet meer nodig. Nu doe je hooguit tien jaar mee en that’s it.

Koos was ook de vader van Ingrid, de grote steun en toeverlaat van good old Guus en de opa van Koos jr, die bij mijn zoon Jeroen in het hockeyelftal zat. Zij mogen trots zijn. Koos is groot gebleven, zolang hij heeft kunnen werken. Daarna was hij een man, die je, als je hem in een café of restaurant in Hilversum zag, altijd een hand ging geven.

En dan liep je even naast je schoenen, omdat hij jouw naam wist. Ik wens de familie veel sterkte.

Jos Budie
Televisieregisseur

Bericht delen

Een ongeluk zit in een klein hoekje

Een journalist die naar zogenoemde conflictgebieden reist, weegt van tevoren de risico’s goed af. Bij de EO hebben we daar allerlei checklists voor. Is er risico op ontvoering? Hoe zit het met een eventuele terroristische dreiging? Welke voorzorgsmaatregelen zoals bijvoorbeeld kogelvrije vesten zijn nodig? Om een beeld vooraf te vormen, schakelen we meestal fixers in. Vaak lokale journalisten. Hebben we eenmaal het besluit genomen te gaan, dan is er ter plekke vaak nog een chauffeur en dat is dan het team. De fixer en chauffeur zijn je oren en ogen ter plekke. Maar hoe goed ze zijn, weet je natuurlijk nooit precies van tevoren.

Grote risico’s kunnen zich namelijk voordoen. Zo maakte ik mee dat onze chauffeur in Irak ons ongemerkt bijna in handen reed van terreurgroep IS. Hij bleek verdwaald en reed letterlijk de verkeerde kant op. En in Egypte belandde ik (ook met cameraman Han) vlak na de revolutie in 2011 in een protest op het Tahirplein waarbij de menigte zich plots tegen ons keerde. Onze fixer was net even niet bij ons in de buurt. Onder bedreiging moesten we ons bandje (ja, toen filmden we nog met bandjes) uit de camera halen en afstaan. Hoe Han het deed weet ik tot op de dag van vandaag niet, maar hij rommelde wat en gaf de Egyptenaar een leeg bandje wat nog in zijn zak zat. Top-actie!

Maar zoals zo vaak in het leven, zijn het meestal kleinere dingen die roet in het eten gooien. Zo keek ik in Kenia niet goed uit omdat ik met mijn cameraman in overleg was. Pats, met mijn hoofd tegen een ijzeren staaf. Gat in mijn hoofd. En nu lag cameraman Han dus gevloerd op een heuvel op de Westbank. De cameraman die talloze weken per jaar de gevolgen van de oorlog vastlegt in Oekraïne en die revoluties in het Midden-Oosten zonder schrammetje doorkwam, lag hier nu gewond.

Was hij vanuit de verte beschoten? Had iemand een projectiel naar zijn hoofd gegooid (zaken die vooraf aan zo’n reis door je hoofd kunnen spoken)? Nee, niks van dat alles. Han was uitgegleden over de steentjes op het asfalt. Wonder boven wonder hebben we de camera weer aan de praat gekregen (er lagen allerlei onderdelen verspreid over de weg) en nog belangrijker: de cameraman weer opgelapt. En zo werden we er ook hier weer aan herinnerd: een ongeluk zit vaak in een klein hoekje.

(Deze column en foto geplaatst met instemming van cameraman Han Pannevis)

Hans van der Steeg
Presentator, journalist, dagvoorzitter

Bericht delen

Over de bal heen kijken

Wie over de bal heen kan kijken, ziet zoveel meer en levert extra kwaliteit. En dat geldt niet alleen voor het voetbalveld. Een aantal avonden in de week presenteer ik het programma Langs de lijn en Omstreken op NPO Radio 1. Nieuws en sport is daarin wat de klok slaat. Vaak is er live-sport, niet zelden voetbal. Tijdens de twee uur durende uitzending schakelen we dan geregeld met de commentator van dienst.

Nu heb ik sowieso al zwaar respect voor deze mannen en vrouwen. Want ga er maar aan staan: beeldend verslag doen van een wedstrijd in logische zinnen, met kloppende namen en ook nog eens de sfeer op een juiste manier vertolken. Ik vind het ra-zend-knap! Maar ook hier is er een aantal dat over de bal heen kan kijken. Die haken dan in hun commentaar in op bijvoorbeeld een gesprek dat we even daarvoor deden met een politicus of deskundige over een actueel onderwerp. Of er ontstaat een dynamiek tussen ons als presentatoren en de commentator die als een rode draad door de uitzending heen loopt. Daarmee tilt de commentator de uitzending naar een hoger niveau.

Als presentator of dagvoorzitter zie ik dat voor iedere uitzending of elk event als grote uitdaging. Het is iets dat nooit vanzelf gaat en ook niet voor te bereiden is. Geen kleedkamer-bespreking die je het geheim kan bijbrengen. Wie over de bal heen kijkt, staat boven de inhoud. Dan kunnen er pareltjes ontstaan. Zowel in een uitzending als op een podium in het contact met het publiek bijvoorbeeld. Heb je dat eenmaal gevoeld, dan wil je meer daarvan. Om een groot voormalig voetballer te citeren: je gaat het pas zien als je het door hebt.

Hans van der Steeg
Presentator, journalist, dagvoorzitter

Bericht delen

Brug

Een tijdje geleden was in mijn radioprogramma een CEO van een grote financiële instelling te gast. Ik was blij dat hij er was, want hij had een belangrijk verhaal te vertellen. Na afloop complimenteerde ik de beste man met het gesprek en zei voor de vuist weg: ‘Je moet vaker langskomen’. En toen kwam het; hij bleek het best spannend te hebben gevonden vooraf. Ik reageerde met open mond van verbazing. Echt?! Gespannen?! Deze CEO?!
Zo kwam hij totaal niet over (rustige man, midden vijftig, in een mooi pak gestoken). Ja dus, maar dan niet zozeer omdat hij live-radio zelf spannend vond. Maar zo gaf hij aan, vooral vanwege alle stakeholders (intern en extern) die mee hadden gekeken en geluisterd naar het interview. Zegt hij niets verkeerds, benadrukt hij wel datgene wat voor de bank belangrijk is. “Er zijn miljarden mee gemoeid.”

Ergens weet ik wel dat het zo werkt in het bedrijfsleven. Er hangt veel van af. Maar toch, ik vind dat we de CEO’s van de grote bedrijven te weinig zien in de media. Juist in een tijd waarin juist ook van bedrijven wordt gevraagd om bij te dragen aan oplossingen voor maatschappelijk opgaven (bijvoorbeeld verduurzaming), mogen ze de brug naar de maatschappij wel wat meer slaan. Ze mogen zich wat mij betreft prominenter in de media laten zien. Deze CEO was dat met me eens en gaf aan dat het bij hem intern en onder zijn collega-CEO’s ook onderwerp van gesprek was. Ik hoop vurig dat het interview en ons gesprek na de uitzending daaraan bijdraagt.

Hans van der Steeg
Presentator, journalist, dagvoorzitter

Bericht delen

Niet OVER maar MET ze praten

Zo ook in het Israël-Palestina-conflict. Aan duiders en deskundigen in dit dossier geen gebrek, bijvoorbeeld als het gaat om de Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Ik stelde op de redactie voor om er ‘gewoon’ eens heen te gaan en in gesprek te raken met deze mensen. Ik kwam in contact met twee Nederlandse vrouwen die zelf Joods waren of zich sterk met het Joodse volk verbonden voelden. Ik legde ze in een aantal telefoongesprekken uit wat mijn bedoeling was, namelijk hun leven laten zien en ze de journalistieke vragen stellen die ertoe doen. Zoals de internationale gemeenschap die de Joodse nederzettingen op de Westbank als illegaal ziet. Hoe ervaren ze dat en hoe kijken ze daar tegenaan?

Ik had op voorhand geen script gemaakt over hoe de uitzending eruit zou moeten zien. Het enige wat ik wist was wat beide dames deden in het dagelijks leven. De een werkt met de senioren van een nederzetting (de naam voor een Joodse plek op de Westelijke Jordaanoever), de ander werkt voor het Israëlische leger. We trokken een aantal dagen met ze op, aten met elkaar en ik kwam bij ze thuis. We hadden verhitte, maar eerlijke gesprekken met elkaar wat resulteerde in wat mij betreft een prachtige uitzending. Ogenschijnlijke eenvoudige tv, maar juist een soort waarvoor ik de journalistiek in ben gegaan; Niet OVER, maar MET ze praten!
Wil je de uitzending terugkijken? Dit is de Kwestie – Nederlandse Kolonisten op de Westbank

Hans van der Steeg
Presentator, journalist, dagvoorzitter

Bericht delen

Geld of je Leven!

De appel valt niet ver van de boom. Als klein jongetje deed ik precies hetzelfde. Met zelfgemaakte houten wapens elkaar de stuipen op het lijf jagen. En maar schreeuwen: “Geld of je Leven!” Een kleine veertig jaar later is er niet veel veranderd. Of nou ja, die dolk is vervangen door een microfoon.
De afgelopen jaren presenteerde ik met veel plezier voor de EO het verdiepende economieprogramma Geld of je Leven op NPO Radio 1. Een perfecte titel wat mij betreft. Want waar ik voorheen dacht (waarschijnlijk dankzij economielessen op de middelbare school) dat economie een wetenschap is met grafieken en absolute waarheden, kom ik er steeds meer achter dat economie vooral kiezen is.

Kijk alleen maar naar het regeerakkoord. Hoe betalen we de investeringen in Defensie? Door te bezuinigen op de zorg, de AOW-leeftijd te verhogen en de WW te versoberen. Keuzes die ook anders gemaakt hadden kunnen worden. Want zet tien economen bij elkaar in een kamer en ze zijn het over alles oneens, leerde ik ook in het programma. En daarom ben ik blij dat Geld of je Leven doorgaat. Van daily lineair programma naar wekelijkse podcast.
Niet met tien economen, maar met twee. Iedere week laten economen Martin Visser en Paul Schenderling hun eigenwijze licht schijnen op de economie. En ik kan je alvast verklappen, deze twee zijn het meer niet dan wel met elkaar eens. Paul is bekend van zijn pleidooi voor een economie die niet of minder groeit, ter behoud van onze planeet. Martin, die ook schrijft voor de Telegraaf, vindt dat op veel vlakken een onrealistische benadering. En ik mag er heerlijk tussen zitten als interviewer en moderator.
Als het moet met een verbale dolk. Geld of je Leven! (tevens de naam van de podcast, te vinden in je favoriete podcast-apps)

Hans van der Steeg
Presentator/journalist/dagvoorzitter

Bericht delen

Niks is leuker dan live

Presentator Jeroen Stekelenburg zat de hele weg onafgebroken te bellen. Spoedoverleg met de redactie in Hilversum, met redacteuren op de schaatsbaan, met collega’s van productie en met persmensen. Je kunt immers de inhoud van een programma rondom de Olympische Spelen pas definitief vaststellen als je weet wat er tijdens de wedstrijd is gebeurd. Vervolgens ben je afhankelijk van wie er naar de studio wil komen en of ze het op tijd halen. We hadden minder dan drie kwartier voor het begin van de show.

Het is voor mij als televisiedier natuurlijk mooi om bij de Spelen naar alle aanwezige techniek te kijken, maar het draait uiteindelijk om de verhalen en de inhoud van de programma’s die we maken. Door de manier waarop we hier met elkaar samenwerken, zit ik ook met mijn neus bovenop de redactionele processen. Het blijft interessant om te zien wat er allemaal bij komt kijken. Ik vind de passie van alle NOS-medewerkers mooi om te zien. Zij zijn echt van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat bezig met het bedenken van mogelijke scenario’s. En niemand moppert als op het laatste moment alle plannen moeten worden gewijzigd, omdat de actualiteit daar om vraagt.

Wil Erben Wennemars komen? Komt Jenning de Boo of komt hij niet? Hoe laat kan hij vertrekken bij de schaatsbaan en moeten we ervoor zorgen dat hij dan bij ons iets kan eten? Hebben ze in Hilversum de hoogtepunten van zijn race al klaar staan? En welke beelden laten we zien van de dramatische wissel van Joep Wennemars?
De straat waar het TeamNL-huis is, was geblokkeerd door bussen met Nederlandse supporters die eerder dan wij waren vertrokken bij de schaatsbaan. Dus besloten we om het laatste stuk maar te lopen. Jeroen nog steeds aan de telefoon. Redacteur Matthijs moest de auto ergens parkeren. Doorlopen! En zo kwamen we tien minuten voor het begin van de uitzending aan in de studio. Jeroen snel naar de visagie en een ‘oortje’ in, zodat hij kon doorpraten met de eindredactie in Hilversum.

Opeens stond Erben Wennemars naast me. Zijn gezicht op onweer. Begrijpelijk. Fijn dat hij toch naar ons was gekomen voor een rustig gesprek aan tafel. Jenning de Boo zou nog bij de dopingcontrole zijn. Zijn beste vrienden waren wel al gearriveerd om plaats te nemen in de achtergrond. Producer Gijs regelde een biertje voor ze.
Het reclameblok voor de uitzending van Studio Olympico liep al toen ik op mijn positie ging zitten en mijn headset opzette. De regie zat al op het puntje van de stoel. In Hilversum repeteerden ze de opening van het programma. Dione gaf door wat haar eerste vraag voor Jeroen zou zijn.

Niks is leuker dan live. Als iedereen die erbij betrokken is op scherp staat. Als iedereen bevlogen met zijn vak bezig is. Als de leader loopt en de regieassistent aftelt. In vijf, vier, drie, twee, een… en LIVE! En het is helemaal geweldig als alle puzzelstukjes precies op hun plek vallen. Als de medaillewinnaar aan het eind van de uitzending aanschuift en voor het eerst zijn race terugziet. Als alle verhalen aan het eind van de dag verteld zijn.

Tot zover mijn ‘Week van…’ op de site van BM. Als je het leuk vindt om deze verhalen te lezen, dan kun je altijd terecht op mijn website. Die is te vinden via reinonline.nl of janreinhettinga.nl. Daar plaats ik al jarenlang met enige regelmaat berichten over mijn avonturen als freelance cameraman. Ook in de tweede week van deze Olympische Winterspelen zal ik proberen om af en toe een vers stukje te schrijven.

Jan Rein Hettinga
Freelance cameraman bij de Olympische Winterspelen in Milaan

Bericht delen