Een ongeluk zit in een klein hoekje

Een journalist die naar zogenoemde conflictgebieden reist, weegt van tevoren de risico’s goed af. Bij de EO hebben we daar allerlei checklists voor. Is er risico op ontvoering? Hoe zit het met een eventuele terroristische dreiging? Welke voorzorgsmaatregelen zoals bijvoorbeeld kogelvrije vesten zijn nodig? Om een beeld vooraf te vormen, schakelen we meestal fixers in. Vaak lokale journalisten. Hebben we eenmaal het besluit genomen te gaan, dan is er ter plekke vaak nog een chauffeur en dat is dan het team. De fixer en chauffeur zijn je oren en ogen ter plekke. Maar hoe goed ze zijn, weet je natuurlijk nooit precies van tevoren.

Grote risico’s kunnen zich namelijk voordoen. Zo maakte ik mee dat onze chauffeur in Irak ons ongemerkt bijna in handen reed van terreurgroep IS. Hij bleek verdwaald en reed letterlijk de verkeerde kant op. En in Egypte belandde ik (ook met cameraman Han) vlak na de revolutie in 2011 in een protest op het Tahirplein waarbij de menigte zich plots tegen ons keerde. Onze fixer was net even niet bij ons in de buurt. Onder bedreiging moesten we ons bandje (ja, toen filmden we nog met bandjes) uit de camera halen en afstaan. Hoe Han het deed weet ik tot op de dag van vandaag niet, maar hij rommelde wat en gaf de Egyptenaar een leeg bandje wat nog in zijn zak zat. Top-actie!

Maar zoals zo vaak in het leven, zijn het meestal kleinere dingen die roet in het eten gooien. Zo keek ik in Kenia niet goed uit omdat ik met mijn cameraman in overleg was. Pats, met mijn hoofd tegen een ijzeren staaf. Gat in mijn hoofd. En nu lag cameraman Han dus gevloerd op een heuvel op de Westbank. De cameraman die talloze weken per jaar de gevolgen van de oorlog vastlegt in Oekraïne en die revoluties in het Midden-Oosten zonder schrammetje doorkwam, lag hier nu gewond.

Was hij vanuit de verte beschoten? Had iemand een projectiel naar zijn hoofd gegooid (zaken die vooraf aan zo’n reis door je hoofd kunnen spoken)? Nee, niks van dat alles. Han was uitgegleden over de steentjes op het asfalt. Wonder boven wonder hebben we de camera weer aan de praat gekregen (er lagen allerlei onderdelen verspreid over de weg) en nog belangrijker: de cameraman weer opgelapt. En zo werden we er ook hier weer aan herinnerd: een ongeluk zit vaak in een klein hoekje.

(Deze column en foto geplaatst met instemming van cameraman Han Pannevis)

Hans van der Steeg
Presentator, journalist, dagvoorzitter